Ziekten en lichamelijke ongemakken

Een ziekte of beperking kan direct of indirect invloed hebben op je seksleven. Er kunnen schuldgevoelens spelen, maar het kan ook zijn dat je niet goed met je partner communiceert.

Sommige ziekten hebben een directe invloed op seksualiteit. Het lichaam reageert dan niet goed op seksuele prikkels. Mensen hebben minder zin in seks, worden minder snel opgewonden of het gevoel is anders: het orgasme is minder sterk of blijft uit. Deze effecten zijn meestal niet weg te nemen, maar vaak is er wel een manier te vinden om er mee om te gaan door bijvoorbeeld op zoek te gaan naar extra seksuele prikkels. Daarnaast verandert je seksuele leven door de gevolgen van de ziekte of beperking, bijvoorbeeld door pijn, stijfheid, vermoeidheid, energieverlies, evenwichtsstoornis, incontinentie of verlamming. Daarbij kan een uiterlijke verandering van invloed zijn op de beleving van seksualiteit. Met deze indirecte spelbrekers kun je leren omgaan, bijvoorbeeld door op andere momenten of manieren te vrijen.

Negatieve gevoelens

Als je geconfronteerd wordt met een lichamelijke ziekte of beperking staat je leven vaak op z'n kop. Je krijgt te maken met allerlei verliezen. Dingen die je eerst wel kon, kun je nu niet meer. Het is heel begrijpelijk dat je hier verdriet van hebt en je zult voor veel dingen een nieuwe weg moeten vinden. Dit geldt ook voor seksualiteit. Je kunt bijvoorbeeld een bepaald standje niet meer of je kunt geen gemeenschap meer hebben. Het heeft tijd nodig om dit te accepteren.

Het kan ook zijn dat je sinds je ziekte of beperking (onterecht) negatiever over jezelf bent gaan denken. Deze gedachten kunnen op hun beurt weer leiden tot gevoelens van faalangst, somberheid en depressie. Er zijn verschillende manieren om deze negatieve gedachten en gevoelens te veranderen, bijvoorbeeld door je te focussen op wat wel mooi en positief is aan jezelf. Je kunt hier oefeningen voor doen of professionele hulp zoeken.

Relatie

Door een ziekte of beperking van één van de partners kan de relatie veranderen. De relatie kan hechter worden, maar het omgekeerde komt ook voor. De rollen in de relatie kunnen veranderen van minnaars naar verzorger en patiënt. De behoefte aan seksualiteit kan ook veranderen: de één wil nu meer dan de ander. Als er al problemen in de relatie waren kunnen deze door de ziekte versterkt worden, maar soms ontstaan er ook problemen bij de partner als reactie op de aandoening. Die kunnen te maken hebben met zorgzaamheid, met angst (bijvoorbeeld voor een epileptische aanval), maar ook met solidariteit, onwennigheid of verdriet. Deze relationele problemen hebben vaak een negatieve invloed op het seksuele leven. Het is van belang om samen een nieuwe balans te vinden. Probeer situaties te scheppen waarbij de 'zieke' partner even geen 'patiënt' meer is. Het kan bijvoorbeeld helpen om de wijkverpleegkundige af en toe 's avonds te laten komen, zodat je daarna als partners verder kunt gaan. Je kunt je ook door je partner (als verzorger) in bed laten helpen en deze dan even weg laten gaan om daarna terug te komen als je partner en minnaar. Laat vaste seksrollen los, zoals actief, passief en initiatiefnemer.

Schuldgevoel

Vaak hebben mensen met een ziekte last van schuldgevoelens als zij bijvoorbeeld een tijd geen seks willen of kunnen hebben. Juist omdat de partner veel extra zorgtaken heeft gekregen is dit heel begrijpelijk, maar niet terecht. Je hebt immers niet zelf gekozen voor je ziekte. Deze gevoelens kunnen weer bijdragen aan een sombere stemming, minder plezier in seks en relatieproblemen. Probeer er daarom altijd over te praten met je partner, hoe lastig dat ook is door schaamte of doordat het moeilijk te verwoorden is wat je voelt of wilt op seksueel gebied. Communicatie is heel belangrijk. Help elkaar, laat weten wat je nodig hebt en prettig vindt. Dit kan met woorden, maar je kunt ook de hand van je partner pakken en wijzen wat je fijn vindt. Het kan helpen om te praten met je partner over je twijfels en onzekerheden. Hoe is de situatie nu veranderd door de ziekte of beperking? Wat betekent dat voor jullie? Wat zou je anders willen? Kom je er samen niet uit, dan kun je ook hulp inschakelen van een huisarts of seksuoloog.

Hulp van de seksuoloog

Een seksuoloog is meestal een psycholoog, een arts of een maatschappelijk werker, die gespecialiseerd is in seksuele problemen. Een seksuoloog helpt dus bij seksuele problemen bij ziekte en beperking.

 

Brochure Seksualiteit en een chronische ziekte

Een chronische ziekte of aandoening kan ook effect hebben op het vrijen of de zin om te vrijen. Deze brochure gaat daarop in.

Download de brochure

Meer informatie

Hulp nodig?

Seksuele problemen zijn vaak goed op te lossen. Kijk welke mogelijkheden er zijn voor de aanpak van je probleem.

Vind hulp