Seksuele grensoverschrijding

Ongewenst seksueel gedrag is altijd grensoverschrijdend! Dit geldt al voor een aanraking, zoen of opmerking. Het is niet altijd duidelijk of opzettelijk en lijkt soms voort te komen uit de situatie, maar als je iets niet wilt moet je dit altijd aangeven. Dat geldt ook voor mensen met een lichamelijke beperking, bij wie er meer kans is op problemen met seksueel grensoverschrijdend gedrag doordat ze vaak afhankelijk zijn van andere mensen. Onder jongeren komt seksuele dwang ook voor, vaak onder invloed van drank en drugs. Geef altijd je grens aan!

Seksueel grensoverschrijdend gedrag is gedrag, waarin seksuele grenzen worden overschreden. Het kan iedereen overkomen, of je nu heteroseksueel bent, homo, bi of lesbisch. 

Het kan variëren van iemand die te dicht bij je komt staan tot aanranding of verkrachting. Belangrijk hierbij is dat het gaat om je eigen beleving: als jij het gedrag ongewenst vindt is het grensoverschrijdend gedrag, bijvoorbeeld:

  • Seksueel getinte opmerkingen krijgen, waar je niet van gediend bent.
  • Iemand heeft seksuele foto's of filmpje van je gemaakt en die, zonder je toestemming, op internet gezet.
  • Iemand raakt je aan op een ongewenste manier of plek (kan rug of arm zijn, maar ook borst, billen of kruis).
  • Iemand dwingt je om je uit te kleden.
  • Iemand geeft je een drankje of cadeautje en wil daar seksuele aandacht voor terug.
  • Je baas op je werk biedt je promotie aan als je seks hebt hem of haar.
  • Je partner dreigt met het uitmaken van de relatie als je geen zin hebt in bepaald seksueel gedrag.
  • Iemand voert je dronken om seks te kunnen hebben.
  • Iemand dwingt je om naar seksuele handelingen te kijken.
  • Iemand dwingt je of manipuleert je tot het hebben van seks.
  • Iemand gebruikt geweld om seks met je te kunnen hebben.

Duidelijk of niet zo duidelijk

Soms is het heel duidelijk dat er sprake is van seksueel grensoverschrijdend gedrag, bijvoorbeeld als iemand je dwingt tot seksuele handelingen, terwijl je dat niet wilt. Het kan ook minder duidelijk zijn, bijvoorbeeld als iemand in een café met je flirt. Na een drankje en een leuk gesprek, slaat de ander een arm om je heen en probeert je te tongzoenen, terwijl je dat niet wilt. In beide gevallen heb je het recht om je grens aan te geven, dus ook in de tweede situatie. Het hoeft natuurlijk niet opzettelijk te gebeuren. Soms gaat iemand onbedoeld over de grens van een ander heen met goede bedoelingen of iemand denkt dat jij hetzelfde wil als hij of zij. Geef daarom je grens altijd duidelijk aan.

Grensoverschrijding bij mensen met een lichamelijke beperking

Hoe vaak in Nederland seksuele grensoverschrijding voorkomt bij mensen met een lichamelijke beperking is niet bekend. Cijfers uit het buitenland wijzen erop dat mensen met een lichamelijke beperking anderhalf tot vijf keer zoveel risico lopen op seksueel grensoverschrijdend gedrag, omdat ze afhankelijk zijn van hun omgeving: familieleden, hulpverleners en medepatiënten. Deze afhankelijkheidsrelatie vergroot het risico op grensoverschrijdend gedrag. Lichamelijke verzorging kan ongemerkt overgaan in grensoverschrijdend gedrag. Vaak gaat dat geleidelijk en slachtoffers vinden het vaak moeilijk om te zeggen dat zij geïntimideerd of misbruikt worden. Dit komt juist doordat ze afhankelijk zijn, door schaamte of omdat ze niet weten bij wie ze terecht kunnen.

Seksuele dwang onder jongeren

Seksuele dwang onder jongeren komt vaak voor: 18% van de meisjes en 4% van de jongens is wel eens gedwongen of overgehaald om iets te doen of toe te laten op seksueel gebied. Drank en drugs kunnen ervoor zorgen dat je jezelf minder onder controle hebt en soms net iets meer durft of doet dan anders. Sommige kinderen en jongeren zijn kwetsbaarder dan anderen, zoals jongeren met een instabiele thuissituatie, jongeren die erg gevoelig zijn voor aandacht en bevestiging, met een negatief zelfbeeld en weinig zelfvertrouwen of met een fysieke en/ of verstandelijke beperking. Ouders maken zich vaak meer zorgen om hun dochters dan om hun zoons, maar ook jongens kunnen in vervelende situaties terechtkomen, bijvoorbeeld door groepsdruk. Daarbij zijn er meisjes die de grenzen van jongens schenden door opdringerig te zijn en geen 'nee' accepteren.

Meer weten over seksuele dwang onder jongeren? Download het onderzoek 'Laat je nu horen!'

Hulp nodig?

Seksuele problemen zijn vaak goed op te lossen. Kijk welke mogelijkheden er zijn voor de aanpak van je probleem.

Vind hulp